Strep-A (Streptokok) Nedir?
İngiltere’de art arda pek çok çocuk Streptokok bakterisi sebebiyle hayatını kaybettikten sonra bir anda gündeme gelen bakteriyel enfeksiyon, dikkat edilmediği takdirde ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir.
Strep-A, A grubu streptokok (Streptococcus pyogenes) bakterisinin kısa adıdır; bu bakteri boğazınızı ağrılı ve kaşıntılı hissettirebilen bakteriyel bir enfeksiyona neden olabilir. Streptococcus (Streptokok), boğaz ağrılarının yalnızca küçük bir kısmını oluşturur.
Çeşitli kaynaklarda Strep-A virüsü olarak belirtilmesine karşılık bakteri formunda olan bir patojendir. Virüs ve bakterinin farkı ne diye sorulduğunda cevap aslında çok karmaşık değildir. Virüsler sadece enfekte ettikleri hücrede yaşayabilir ancak bakteriler canlı organizmalardır. Dolayısıyla bakteriler, kendi enerjilerini üretebilen, hareket edebilen ve çoğalabilen organizmalar olarak bilinir.
Streptokok bakterisinin yol açtığı hasar tedavi edilmezse, böbrek iltihabı ya da romatizmal ateş gibi komplikasyonlara neden olabilir. Romatizmal ateş ağrılı ve iltihaplı eklemlere, belirli bir tür döküntüye veya kalp kapakçığı hasarına yol açabilir.
Boğaz enfeksiyonu en çok çocuklarda görülür, ancak her yaştan insanı da etkileyebilmektedir. Kendinizde veya çocuğunuzda boğaz enfeksiyonu belirtileri varsa, erken teşhis ve tedavi için randevu alabilirsiniz.
Strep-A (Streptokok) Enfeksiyonu Neden Olur, Nasıl Bulaşır?
Strep boğaz, Streptococcus pyogenes olarak bilinen ve A Grubu Streptokok (halk arasında “Beta”) olarak da adlandırılan bir bakterinin enfeksiyonundan kaynaklanır.
Streptokok bakterileri bulaşıcıdır. Enfeksiyonu olan biri öksürdüğünde veya hapşırdığında damlacıklar yoluyla ya da paylaşılan yiyecek ve içecekler yoluyla yayılabilirler. Ayrıca bakterileri kapı kolu gibi herhangi başka bir yüzeyden alıp burnunuza, ağzınıza veya gözlerinize aktarabilirsiniz.
Strep-A Belirtileri Nelerdir?
“Strep”, Streptococcus (streptokok) kelimesinin kısaltmasıdır ve bu bakterinin çeşitli grupları vardır. İnsanlardaki streptokok enfeksiyonlarının çoğuna A grubu (Streptococcus pyogenes) ve B grubu (Streptococcus agalactiae) streptokoklar neden olur.
A grubu Strep bakterisinin (Streptokok-A) sebep olabileceği belirtiler şunlardır;
- Boğaz ağrısı ya da kırmızı boğaz: Strep boğaz enfeksiyonu sonucunda bademcikleriniz şişebilir ve üzerlerinde beyaz lekeler olabilir.
- Kızıl hastalığı: Strep boğaz enfeksiyonunu takip eden bir hastalıktır. Vücutta kırmızı bir döküntüye neden olur.
- İmpetigo: Genelde çocukları etkileyen, oldukça bulaşıcı ve sık görülen bir cilt enfeksiyonudur.
- Toksik şok sendromu: Son derece nadir görülen bu tablo, A grubu Strep bakterisinin yaralar veya cilt ve yumuşak doku enfeksiyonları gibi yollarla vücuda yayıldığı ağır (invaziv) enfeksiyonların bir komplikasyonu olarak ortaya çıkabilir. Tampon kullanımıyla ilişkilendirilen toksik şok sendromu ise genellikle stafilokok bakterilerinden kaynaklanır.
- Et yiyen bakteri hastalığı: Nekrotizan fasiit olarak geçen bu hastalık son derece nadir görülür. Erken teşhisle tedavi edilmediği durumlarda ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir.
B grubu Strep bakterisi ise yenidoğanlarda kan enfeksiyonlarına, zatürreye ve menenjite neden olabilir. Hamilelik sırasında yapılan bir tarama testi bu hastalığa sahip olup olmadığınızı gösterecektir. Yetişkinler de, özellikle 65 yaş ve üzerinde iseler ya da halihazırda sağlık sorunları varsa, B grubu Strep enfeksiyonlarına yakalanabilirler. Strep-B yetişkinlerde idrar yolu enfeksiyonlarına, kan enfeksiyonlarına, cilt enfeksiyonlarına ve zatürreye neden olabilir.
Strep-A (Beta) Tedavisinde Antibiyotikler Kullanılır
Doktorlar Strep enfeksiyonunu antibiyotiklerle tedavi ederler. Eğer Strep-A pozitifseniz, antibiyotik kullanmaya başladıktan sonraki 24 saat boyunca temastan uzak durmak, atılması gereken ilk adımlardan biridir. Bu şekilde vücuttaki enfeksiyonun başka insanlara bulaşması önlenmiş olacaktır.
Eğer Strep-A pozitifseniz, antibiyotik kullanmaya başladıktan sonraki 24 saat boyunca temastan uzak durmak, atılması gereken ilk adımlardan biridir.
Antibiyotiklerin faydaları ise şunlardır:
- Hastalığın süresini azaltma
- Semptomların azalması
- Bakterilerin başkalarına yayılmasını önleme
- Romatizmal ateş gibi ciddi komplikasyonların önlenmesi
Boğaz enfeksiyonu olan bir kişi antibiyotiğe başladıktan sonra sadece bir veya iki gün içinde kendini daha iyi hissetmeye başlar. Antibiyotik aldıktan sonraki 48 saat içinde kendinizi daha iyi hissetmiyorsanız doktorunuzla iletişime geçmeniz gerekir.
Diğer yönden, Strep-A pozitif çıkan ancak hiçbir belirti göstermeyen (yani taşıyıcı olarak adlandırılan) bir kişinin genellikle antibiyotiğe ihtiyacı yoktur. Bu kişilerin bakteriyi başkalarına bulaştırma ve komplikasyonlara yakalanma olasılıkları genellikle çok düşüktür.
Taşıyıcı olan hasta, bakteri yerine virüsün neden olduğu boğaz ağrısı hastalığına yakalanırsa, hızlı strep testi pozitif çıkabilir. Bu durumlarda boğaz ağrısına neyin neden olduğunu bilmek zor olabilir. Bu gibi durumlarda yapılması gereken en önemli şey doktorunuzdan randevu almaktır.
El Hijyeni Hayat Kurtarır
A Grubu Streptokok (Beta) kapmaktan veya yaymaktan korunmanın en iyi yolu el hijyenine dikkat etmektir. Bu, özellikle öksürdükten veya hapşırdıktan sonra, yiyecek hazırlamadan ya da yemek yemeden önce çok önemlidir.
Peki, A Grubu Strep enfeksiyonlarını önlemek için neler yapılabilir?
- Öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda ağzınızı mendille kapatın.
- Mendili kullandıktan sonra çöpe atın.
- Mendiliniz yoksa ellerinize değil, üst kolunuza ya da dirseğinize öksürüp hapşırın.
- Ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayın.
- Sabun ve su yoksa alkol bazlı solüsyon kullanın.
- Hasta olan birinin temas ettiği yüzeylere temas etmeyin.
Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?
Kendinizde veya çocuğunuzda aşağıdaki belirti ve semptomlardan herhangi biri varsa mutlaka doktorunuzdan randevu alın:
- Hassas, şişmiş lenf bezlerinin eşlik ettiği boğaz ağrısı
- Boğaz ağrısının 48 saatten uzun sürmesi
- Ateş
- Kızarıklığın eşlik ettiği boğaz ağrısı
- Nefes alma ya da yutkunma sorunları
- Strep-A enfeksiyon teşhisi konulmuşsa, 48 saat antibiyotik aldıktan sonra iyileşme olmaması
Kaynakça:
https://www.mayoclinic.org/
https://www.cdc.gov/groupastrep/diseases-public/
https://www.nlm.nih.gov/
Web sitemizdeki bilgiler kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde İzmir Can Hastanesi'nin tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
